Առաջադրանքներ

1.Տրված   տեղեկատվական   տեքստը  փոխադրե՛ք  որպես  նամակ:

Ֆրանսիայի Կանն  քաղաքում  բացվել է  մանկության թանգարան, որտեղ ցուցադրվում  են տարբեր դարաշրջանների ավելի  քան  3500  խաղալիքներ, խաղեր և տիկնիկներ: Այստեղ կա  հին եգիպտական մի տիկնիկ, որը  շարժում  է ձեռքերն ու ոտքերը: Տիկնիկը 4000 տարեկան է: Կա  նաև  մի  ինքնաթիռ,  որ  պատրաստված  է 1870 թվին,   այսինքն`  առաջին  իսկական  ինքնաթիռից  մի  քանի  տասնյակ  տարի  հետո:  Այն  գնել  է  թանգարանի  հիմնադիր   Ժան  Կլոդ   Բոդոն  հնավաճառների  շուկայից  10  ֆրանկով: Նման  հնությունների  կողքին  կան  նաև  խիստ  ժամանակակից  էլեկտրոնային  խաղալիքներ:  Մանկության  թանգարան   ստեղծելու  գաղափարը  ծնվեց  այն  օրը,  երբ  Բոդոն  աղբարկղում  գտավ  մի  հին  խաղատիկնիկ:   Այժմ  խաղալիքների  հավաքածուն  փոքրիկ  քաղաքի  գլխավոր  տեսարժան  վայրերից  մեկն  է:

1.Կետադրե՛լ տրված տեքստը։ 

Նա ձգվեց, մի ճաշացանկ հանեց, մուտքի դռան մոտ գտնվող կանգնակից ու տվեց ինձ։ Հաստատ չեմ կարող ասել լույսից էր, թե այդքան երկար մեքենա վարելու հետևանքով առաջացած իմ հոգնածությունից, բայց կարող եմ երդվել, որ ճաշացանկի շապիկի տառերը տարրալուծվեցին ու կրկին հայտնվեցին,  երբ նայեցի դրանց։ 

《Ես պետք է որ իսկապես հոգնած լինեմ,֊  մտածեցի՝  ճաշացանկը դնելով սեղանին։  

Քեյսին գրպանից հանեց պատվերները նշելու մի փոքրիկ նոթատետր։ 

Ձեզ համար խմելու ինչ-որ բան չբերե՞մ մինչ աչքի կանցկացնեք ճաշացանկը,֊  ասաց նա։ 

Ես մեկ բաժակ կիտրոնով ջուր պատվիրեցի, և նա գնաց բերելու։ 

2.Կազմե՛լ նոր բարդ բառեր ՝ տրված բառերի առաջին բաղադրիչը դարձնելով վերջին բաղադրիչ։ 

Ճաշացանկ-  նախաճաշ, 

Հուսահատ-  լիահույս

Կիսալուսին-   խաղակես, 

Սպիտակաթույր-  ձյունասպիտակ

Հաշվապահ-   հանրահաշիվ, մարդահաշիվ,

Անձնակազմ- վեհանձ

3. Փոխել տրված նախադասության դերբայական դարձվածի շարադրությունը և կետադրել։ 

Ես մի որոշ ժամանակ լուռ նստեցի՝ չիմանալով ինչ պատասխանել։

Չիմանալով ինչ պատասխանել՝ ես մի որոշ ժամանակ լուռ նստեցի։

Ես, չիմանալով ինչ պատասխանել, մի որոշ ժամանակ լուռ նստեցի

Առաջադրանքներ

Տրված բառախմբից ընտրել բառեր, որոնց միացումով ստացվեն անձնանուններ։

Վարդ, արեգ, շատ, այր, նազ, արև, հուր, ակ, գես, նար, անուշ, ժիր, ծով, աչք, նոր, երես, ալ, սև, մայր, լուսին, կաթ, թագ, շող, պետ, ազգ, խաժ, լույս, հայր։

Վարդանուշ, Արեգնազ, Մայրանուշ, Խաժակ, Ծովակ, Սևակ, Ժիրայր, Լուսերես, Վարդերես, Շողակաթ, Ազգանուշ, Վարդգես, Հայրապետ, Լուսնթագ, Նորայր, Հրաչ, Հրայր, Արևշատ, Ալվարդ, Հրակ։

Առաջադրանքներ

1 Տրված նախադասություններին ավելացնել նախադաս և վերջադաս դերբայական դարձվածներ։

Հասմիկը կարդում էր։

Մահճակալին նստած՝ Հասմիկը կարդում էր։ Հասմիկը կարդում էր՝ մահճակալին նստած։

Լեռան գագաթին նստած՝ մենք դիտում էինք հեռաստանները։ Մենք դիտում էինք հեռաստանները՝ լեռան գագաթին նստած։

Նավի կենտրոնում կանգնած՝ նավապետը հրամաններ էր արձակում։ Նավապետը հրամաններ էր արձակում՝ նավի կենտրոնում կանգնած։

2 Ընդգծել տրված բառերի ածանցները։

երկունք֊ունք, պարապմունք֊մունք, համեմունք֊ունք, շրթունք֊ունք, հիմունք֊ ունք, վարմունք֊մունք, բուրմունք֊մունք, թիկունք֊ունք, երիկամունք֊ունք, հարցմունք֊մունք, ցուցմունք֊մունք, զբաղմունք֊մունք, զգացմունք֊մունք, մտածմունք֊մունք։

Հետևյալ գոյականներից կազմել ածականներ և բայե

Սեր֊ սիրել, սիրառատ

Ծաղիկ֊ ծաղկել, ծաղկուն

Գործ֊ գործել, գործնական

Դադար֊դադարել, անդադար

Աղմուկ֊աղմկել, աղմկահար

Մայր֊ մայրանալ, մայրական

Ընկեր֊ընկերանալ, ընկերական

Զգուշություն֊ զգուշանալ, զգուշավոր

Քար֊ քարանալ, քարոտ։

Առաջադրանքներ

Փոխել դերբայական դարձվածի շարադասությունը երկու ձևով։

Այդ ընտանիքը, ճանաչելով Սարյանի արժանիքները, աշխատում էր գրավել նրան։

Ճանաչելով Սարյանի արժանիքները` այդ ընտանիքը աշխատում էր գրավել նրան։

Այդ ընտանիքը աշխատում էր գրավել նրան` ճանաչելով Սարյանի արժանիքները։

Հայկին ժամադրավայրում չգտնելով՝ Նարինեն վերին աստիճանի վրդովվեց։

Նարինեն վերին աստիճանի վրդովվեց` Հայկին ժամադրավայրում չգտնելով։

Նարինեն, Հայկին ժամադրավայրում չգտնելով, վերին աստիճանի վրդովվեց։

Քառորդ ժամ չանցած՝ անձրևի կաթիլները թրջեցին գետինը։

Անձրևի կաթիլները թրջեցին գետինը` քառորդ ժամ չանցած։

Անձրևի կաթիլները, քառորդ ժամ չանցած, թրջեցին գետինը

Ուխտավորները մտան վանքի բակ՝  ծանր ուսապարկերը շալակած։

Ծանր ուսապարկերը շալակած` ուխտավորները մտան վանքի բակ։

Ուխտավորները, ծանր ուսապարկերը շալակած, մտան վանքի բակ։

Մանկամարդ աղջիկը, գեղեցիկ աչքերը լուսնին հառած և ձեռքը ծնոտին դրած, նստել էր մոր առաջ։

Մանկամարդ աղջիկը նստել էր մոր առաջ` գեղեցիկ աչքերը լուսնին հառած և ձեռքը ծնոտին դրած։

Գեղեցիկ աչքերը լուսնին հառած և ձեռքերը ծնոտին դրած ` մանկամարդ աղջիկը նստել էր մոր առաջ։

2․Փակագծերում տրված բառերից ընտրել ճիշտը։

Օրիորդի հնչուն ծիծաղը ծավալվելով արձագանքեց պալատի կամարների տակ։

(Ամոլ, ամուլ) դաշտերը դարձան բերրի ու արգասաբեր, և անապատները ծաղկեցին։

Ընկերներիդ  (հանդիպելիս, հանդիպելուց) չմոռանաս ասել այդ մասին։

Թագավորն ուշադրությամբ լսում էր զորականին՝ առանց դույզն-ինչ դժգոհության նշույլ (արտաբերելու, արտահայտելու

3․Ուղղակի խոսքը դարձնել անուղղակի։

Սպարապետն ասաց թագավորին, որ ինքը նրա հրամանները կկատարի և նրա հետ կլինի մինչև վերջին շունչը։

Սպարապետն ասաց թագավորին։

֊ Ես Ձեր հրամաները կկատարեմ և ձեզ հետ կմնամ մինչև վերջին շունչը

Կինը պատասխանեց ամուսնուն, որ նա չհոգա իր մասին և զբաղվի իր գործերով։

Կինը պատասխանեց ամուսնուն։

֊ Մի հոգա իմ մասին այլ զբաղվիր քո գործերով։

Պետը հեռախոսով պատվիրեց օգնականին, որ նա գտնի Պողոսյանին և ուղարկի իր մոտ։

Պետը հեռախոսով պատվիրեց օգնականին։

֊ Գտիր Պողոսյանին և ուղարկիր ինձ մոտ։է

Նա հայտնել էր ղեկավարությանը, որ ինքը չի կարող գալ, թող իրեն փոխարինող ուղարկեն։

Նա հայտնել էր ղեկավարուփյանը։

֊ Ես չեմ կարող գալ, թող ինձ փոխարինող ուղարկեն։

Վահան Թեքեյան

Ես սիրեցի

Ես սիրեցի, բայց ոչ ոք
Սիրածներես գիտցավ թե՝
Զինքը որքա՜ն սիրեցի․․․
Ո՞վ կարդալ սիրտը գիտե։

Ամենեն մեծ հրճվանքիս,
Ամենեն սուր վշտերուս
Ներշնչողները, ավա՜ղ,
Զիս չեն ճանչնար այս պահուս։

Սերս կարծես այն գետն էր,
Որ իր հոսանքը անբավ
Առավ լեռան ձյուներեն
Ու լեռը զայն չտեսավ։

Սերս այն դուռն էր կարծես,
Ուրկե ոչ ոք մտավ ներս․
Ծաղիկներով ծածկըված՝
Գաղտնի պարտեզ մըն էր սերս։

Ու եթե սերս ոմանք
Երկքնին վրա՝ անսահմա՜ն
Տեսան ծուխի մը նման,
Կրակն անոր չտեսան․․․։

Ես սիրեցի, բայց ոչ ոք
Սիրածներես գիտցավ թե՝
Զինքը որքա՜ն սիրեցի,
Ո՞վ կարդալ սիրտը գիտե․․․։

Առաջադրանքներ

1.Կազմել հայկական ազգանուններ -ունի, -ունց, -ենց մասնիկներով։ 

Բագրատունիներ, Երվանդունիներ,Ռշտունիներ բառեր։ 

Բակունց, Ադոնց, Բրոտենց

2․ Գտնել կապույտ երանգը մատնանշող բառեր։ 

Երկնագույն, լազուր, լուրթ


3․Գտնել հետևյալ կենդանիների արձակած ձայները։ 

Առյուծ-մռնչուն, կատվի-մլավոց,  թռչունի-դայլայլ,  շան-հաչոց,  գայլի-ոռնոց, ձիու-մրնջյուն,  արագիլի-կափկափյուն,  մեղվի-բզզոց,  հորթի-մրնչում,  ոչխարի-մայուն ,  աղավնու-ղունղունոց, այծի-մկկոց։ 

2

Նախօրոք-իմանալ, լսել, կարդալ

Պատնիվեր-Մագլցեցի

Ժամանակ առ ժամանակ-մարզվել, հանդիպել, այցելել

Մշտապես-խոստանալ,

Բարոյապես

Օրեցօր

Իսհույն

Փոքր-ինչ

Ավելի ու ավելի

արտվաբեր

Ներքուստ

Ոտնկայս

Հիմնովին

Վերջիվերջո

Փոխնութող

Плохо жить без совести — Վատ է ապրել առանց խղճի

Раз сказала Совесть человеку, что он не прав, другой, третий. Надоела человеку Совесть, и он решил избавиться он неё. Да не на день или два, а навсегда.

Думал человек, думал, как это сделать, и придумал.

— Давай, — говорит, — Совесть, в прятки играть!

— Нет, — отвечает та. — Ты меня всё равно обманешь, подглядывать будешь.

Притворился тогда человек больным и говорит:

— Занедужил я что-то. Принеси-ка мне из погреба молочка.

Не смогла отказать ему в этом Совесть. Спустилась в погреб. А мужик прыг из кровати, и закрыл её.

Позвал он на радостях друзей и с лёгким сердцем: одного обманул, другого обидел, а когда они стали обижаться, и вовсе выгнал всех вон. И никаких тебе угрызений, никаких попрёков. Хорошо на душе, спокойно.

Хорошо-то хорошо, да только прошёл день, другой, а чего-то стало не хватать человеку. И через месяц он понял чего — совести. И такая тут тоска на него навалилась, что он не выдержал и открыл крышку погреба.

— Ладно, — говорит, — выходи. Только теперь не командуй.

А в ответ молчание.

Спустился человек в погреб: туда, сюда — нет нигде Совести. Видно, и впрямь избавился от неё навсегда. Зарыдал человек:

— Как же я теперь без Совести жить-то буду?

И вдруг слышит тихий-претихий голос. Не из погреба голос, а из сердца:

— Здесь я.

Позвал человек на радостях друзей, извинился и такой им тут пир устроил. Все думали, что у него день рождения, и поздравляли его с этим. А он и не отказывался, и Совесть не возражала. И совсем не потому, что боялась опять оказаться в подвале.

Մի անգամ խիղճը ասաց մարդուն, որ նա սխալ է, երկրորդ, երրորդ։ Զզվացրեց խիղճը մարդուն, և նա որոշեց ազատվել դրանից։Եվ ոչ մի կամ երկու օրով , այլ ընդմիշտ։

Մտածեց մարդը, մտածեց, թե ոնց դա անի, և վերջապես հասկացավ․

-Արի, — ասաց խղճին,- պահմտոցի խաղանք։

-Ոչ, — պատասխանեց նա, — մեկ է դու ինձ կխաբես, թաքուն կնայես։

Այդ ժամանակ մարդը հիվանդ ձևացավ և ասաց․

-Հիվանդացել եմ ոնցոր, նկուղից ինձ կաթ կբերե՞ս

Չկարողացավ դրանում մերժել նրան։ Իջավ նկուղ։ Իսկ տղամարդը թռավ մահճակալից ու փակեց նրան։

Նա ուրախ կանչեց իր ընկերներին ու հանգիստ սրտով ․ մեկին խաբեց, մյուսին նեղացրեց, իսկ երբ նրանք սկսեցին նեղանալ վռնդեց բոլորին ։ Եվ ոչ մի զղջում , ոչ մի նախատինք: Հոգին հանգիստ էր։

Լավ, լավ, բայց անցավ ընդամենը մեկ օր, մեկ այլ օր, և ինչ-որ բան սկսեց պակասել մարդուն։ Եվ մեկ ամիս անց նա հասկացավ, որ դա խիղճն է: Եվ հետո այնպիսի փափագ ընկավ նրա վրա, որ նա չդիմացավ ու բացեց նկուղի կափարիչը:

Լավ, — ասաց, — դուրս արի: Ուղղակի հիմա մի ղեկավարիր:

Որպես պատասխան լռություն ստացավ:

Մարդն իջավ նկուղ. Այնտեղ, այստեղ փնտրեց, ոչ մի տեղ խիղճ չգտավ: Ըստ ամենայնի, նա իսկապես ազատվեց նրանից ընդմիշտ: Մարդը արտասվեց:

-Հիմա ինչպե՞ս եմ ապրելու առանց խղճի:

Եվ հանկարծ նա լսում է հանդարտ, հավակնոտ ձայն: Ոչ թե նկուղից, այլ սրտից. 

-Ես այստեղ եմ:

Տղամարդը կոչ արեց ուրախացնել իր ընկերներին, ներողություն խնդրեց և նրանց համար այստեղ նման խնջույք կազմակերպեց: Բոլորը կարծում էին, որ դա իր ծննդյան օրն է, և շնորհավորեցին նրան այդ կապակցությամբ: Եվ նա չմերժեց, և խիղճը դեմ չեղավ: Եվ բնավ ոչ այն պատճառով, որ նա վախենում էր կրկին հայտնվել նկուղում:

Նա ուրախ կանչեց 

Մի մարդ իջավ նկուղ. Այնտեղ, այստեղ — ոչ մի տեղ խիղճ չկա: Ըստ ամենայնի, նա իսկապես ազատվեց նրանից ընդմիշտ: Մարդը արտասվեց:

-Հիմա ինչպե՞ս եմ ապրելու առանց խղճի:

Եվ հանկարծ նա լսում է հանդարտ, հավակնոտ ձայն: Ոչ թե նկուղ մառանից, այլ սրտից.

-Ահա ես:

Նա ուրախ կանչեց իր ընկերներին, ներողություն խնդրեց և նրանց համար այստեղ խնջույք կազմակերպեց: Բոլորը կարծում էին, որ դա իր ծննդյան օրն է, և շնորհավորեցին նրան այդ կապակցությամբ: Եվ նա չմերժեց, և խիղճը դեմ չեղավ: Եվ բնավ ոչ այն պատճառով, որ նա վախենում էր կրկին հայտնվել նկուղում:

Անկեղծ չենք. Հովհաննես Թումանյան

Անկեղծ չենք․․․Հովհաննես Թումայանը դիպուկ է նկարագրել մեծամանսությանը․ այս մեծամասնույանը, որ մինչ այսօր չի փոխվել։ Երբ նույն դերը խաղում են տարբեր ոլորտներում, մեկ թատրոնում՝ բեմի վրա, մեկ կյանքում։ Որևէ մեկը մի տեղ փոորձելով գլուխ գովալ ասում է ավելի ճիշտ ստում է, թե նշանավոր գործիչ է, մեկ այլ տեղ բարեգործ և այլն։

Թումանյանն այսօր եթե ողջ լիներ, կարծում եմ նման բանը եթե բարձրաձայներ հասարակության որոշ ներկայացուցիչներ կփորձեյին վատաբանել և այլն։ Կարծում եմ երբեք էլ չեն փոխվի այդ կեղծ դերասանները՝ մարդիկ, եթե կարելի է նրանց մարդ համարել։

Դե եկեք ու ջոկեցեք իսկականը կեղծիքից։

Առաջադրանք

1.Ընտրել և դեմ դիմաց գրել օտարաբանությունnերի հայերեն համարժեքները:

Տրադիցիոն-ավանդական, ցեխ-արտադրամաս, ցիկլ-պարբերաշրջան, ուտեչկա-արտահոսք, ֆակտոր-գործոն, ֆիքսել-ամրակայել, ֆոնդ-հիմնադրամ, ֆունդամենտալ-հիմնարար, ֆունկցիա-Գործողություն, օբիոմ-ծավալ, օպերացիա-գործառույթ, օրենտացիա-կողմնորոշում, սխեմա-գծապատկեր, մակետ-մանրակերտ

2․ Ընտրել և դեմ-դիմաց գրել տրված օտարաբանությունների հայերեն համարժեքները։

1․Սդելկա-գործարք, դիրիժոր-խմբավար, սիստեմ-համակարգ, սպրոս-պահանջարկ, ստաբիլ-կայուն, ստավկա-խաղադրույք, ստիմուլ-խթան, ստրախովկա-ապահովագրություն, սպիրալ-պարույր, սուվերեն-ինքնիշխան, վալյուտա-արժույթ, վետո-արգելք, տաբլիցա-աղյուսակ, տամոժնյա-մաքսակետ, տոտալ-ընդհանուր, տրադիցիա-ավանդույթ։