Հեռավար-առցանց ուսուցում․ Կենսաբանություն․Ապրիլի 20-24

Կենդանի օրգանիզմների  ընդհանուր բնութագիրը,ծագումը

Կենդանի օրգանիզմների բազմազանությունը և դասակարգումը
Կենդանի օրգանիզմների բազմազանությունը երկրագնդի վրա շատ մեծ է: Ժամանակակից գիտությանը հայտնի է օրգանիզմների 2,5−3,5 մլն տեսակ: Նրանք միմյանցից տարբերվում են բոլոր չափանիշներով` մարմնի ձևով, չափով ու կազմությամբ, բնակության վայրով ու անհրաժեշտ պայմաններով, կենսագործունեության առանձնահատկություններով ու դրսևորումներով և այլն:
Untitled1.png
Չափազանց ընդգրկուն են նաև օրգանիզմների բնակության սահմանները: Այսպես, 8300 մ բարձրության լեռներում կարելի է հանդիպել մինչև 10 տեսակի տարբեր բակտերիաների, Աֆրիկայի անապատներում բնակվում են մոտ 500 կենդանատեսակներ, խաղաղօվկիանոսյան 11000 մ խորությամբ իջվածքները ևս գրավված են օրգանիզմների տարբեր ներկայացուցիչների կողմից: Այդուհանդերձ օրգանիզմների մեծ մասը բնակվում է ցամաքում և միայն 20 %-ն է զբաղեցնում երկրագնդի ջրային տարածքը:
Քանակային հարաբերակցությամբ տարբերվում են բույսերն ու կենդանիները: Կենդանիների հայտնի տեսակների թվաքանակը չորս անգամ գերազանցում է բույսերի հայտնի 500000 տեսակներին:
18-րդ դարից սկսած, երբ հիմնականում ավարտվեց մայրցամաքների բացահայտումն ու օրգանիզմների տեսակային ճանաչումը, արդեն իսկ կուտակվել էր հսկայական տեղեկատվություն օրգանիզմների բազմազանության մասին: Անհրաժեշտ էր կողմնորոշվել հսկայական բազմազանության մեջ, առանձնացնել յուրաքանչյուր տեսակի բնորոշ գծերը, ընդհանրացնել, խմբավորել, դասակարգել և ստեղծել կողմնորոշման ընդհանուր համակարգ:
Կողմնորոշման այդպիսի համակարգ է գործում, օրինակ, գրադարաններում: Եթե գրքերը դասակարգելու համար հիմք է ընդունվում նրանց հրատարակության տարեթիվը և վերնագիրը կամ հեղինակը, ապա օրգանիզմների դասակարգման համար նախապես հիմք ընդունվեցին նրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները: Արդյունքում մարդը արհեստականորեն օրգանիզմներին ընդգրկեց տարբեր խմբերում և սկսեց զարգացնել կարգաբանությունը:
Biological_classification_L_Pengo_vflip.hy.png
Կարգաբանությունը կենսաբանական գիտության ճյուղ է, որը զբաղվում է օրգանիզմների բազմազանության և դասակարգման հարցերով:
Նախապես դասակարգումը կրում էր մոտավոր և արհեստական բնույթ: Մարդը օրգանիզմներին խմբավորում էր` հիմք ընդունելով մոտավոր կամ կիրառական չափանիշներ: Օրինակ` օգտակար և վնասակար բույսեր կամ թունավոր և ոչ թունավոր բույսեր:
Ժամանակակից պայմաններում դասակարգումը կրում է հիմնավոր և բնական բնույթ: Դասակարգման համար հիմք են ծառայում օրգանիզմի ծագումը, կառուցվածքը, կենսակերպը, բազմացումը, հնէաբանական տվյալները և այլ կարևոր չափանիշները:
Կենդանի օրգանիզմների դասկարգմամբ առաջիններից մեկը զբաղվել է շվեդ գիտնական Կարլ Լիննեյը (1707−1778): Նա առաջարկեց իր ժամանակի համար առաջադեմ դասակարգում և որպես ամենափոքր կարգաբանական խումբ համարեց տեսակը:
Կարգաբանական համակարգը կարելի է համեմատել բազմահարկ ու բազմաբնակարան շենքի կամ հաստաբուն ծառի հետ, որտեղ հարկերը, բնակարանները և բնակարաններում սենյակները հանդիսանում են կարգաբանական միավորները: Արդյունքում կատարվում է ճյուղավորում ընդհանուր հատկանիշներից դեպի առավել մասնավոր և բնորոշ հատկանիշները, կամ մեծ կարգաբանական խմբերից առավել փոքրերը:
Կենդանի օրգանիզմների կարգաբանական միավորներն են`
տեսակ → ցեղ → ընտանիք → կարգ → դաս → տիպ կամ բաժին → ենթաթագավորություն → թագավորություն → վերնաթագավորություն → կայսրություն
999.png
Նկարը մեզ հուշում է, որ բջջային օրգանիզմների կայսրությունն ունի երկու վերնաթագավորություն` կորիզավորների և նախակորիզավորների:
Իրենց հերթին նախակորիզավորների վերնաթագավորությանը պատկանում է կոտորակվողների թագավորությունը, որի մեջ ընդգրկված են բակտերիաները և կապտականաչ ջրիմուռները:
Կորիզավորների վերնաթագավորությանը պատկանում են բույսերի, սնկերի և կենդանիների թագավորությունները:
Այսպիսով, բույսերի թագավորությունը կազմված է ստորակարգ և բարձրակարգ բույսերի ենթաթագավորություններից: Հայտնի է բույսերի մոտ 500 հազար տեսակ:
Սնկերի թագավորությունը կազմված է ստորակարգ և բարձրակարգ սնկերի ենթաթագավորություններից: Հայտնի է սնկերի մոտ 100 հազար տեսակ:
Կենդանիների թագավորությունը կազմված է միաբջիջ և բազմաբջիջ կենդանիների ենթաթագավորություններից: Հայտնի է կենդանիների մոտ 2 մլն. տեսակ:

Նապաստակներ և ճագարներ

Սպիտակ աղվամազատու
Խորհրդային շինշիլա
Սպիտակ հսկա
Ճագարը կերակրում է ձագերին:
Գորշ հսկա և խորհրդային մառդեր
Նապաստակները և ճագարները փոքր, փափկամազ, երկարականջ գազանիկներ են: Սովորաբար, նապաստակների ականջներն ավելի երկար են,  մարմինը՝ ավելի զանգվածեղ, քան նրանց մոտ ազգակից ճագարներինը: Նապաստակներն ու ճագարներն այնքան նման են իրար, որ նրանց հաճախ շփոթում են. օրինակ՝ Հյուսիսային Ամերիկայում բոլոր երկարականջներին անվանում են ճագար:
Նապաստակները նապաստականմանների կարգի կաթնասունների ընտանիք են, որն ընդգրկում է 8 սեռի (նապաստակներ՝ 1 սեռ, կոշտամազ նապաստակներ՝ 3 սեռ, ճագարներ՝ 4 սեռ) 50 տեսակ:
Խոտառատ դաշտերում, անտառներում, տափաստաններում ապրում է խոշոր (մարմնի երկարությունը՝ 50–60 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 4–7 կգ) գորշ նապաստակը: Նրա գույնն ամբողջովին մոխրագորշ է, միայն փոքրիկ պոչի տակ է շլացուցիչ սպիտակ: Դա, ինչպես շատ կենդանիների, այնպես էլ նապաստակի ձագերի համար ազդանշան է. երբ նապաստակը բարձրացնում է պոչը, ձագերը նրան տեսնում են, երբ իջեցնում է, ասես տարրալուծվում է աշնան խոտերի մեջ կամ միաձուլվում խոտին: Ձմռանը վատ կլիներ նապաստակի վիճակը, եթե նա մնար մոխրագույն: Եվ ահա գորշ նապաստակն աշնանը մազափոխվում է. մոխրագույն մազածածկույթի փոխարեն աճում է ձյունաճերմակը: Ականջների ծայրն ու քիթն են միայն մնում մոխրագույն: Նապաստակը շատ թշնամիներ ունի՝ աղվեսն ու գայլը, լուսանն ու կուղբը (հյուսիսային շատակերը), բվեճն ու արծիվը: Բայց հասուն նապաստակին այնքան էլ հեշտ չէ հաղթելը. նա պաշտպանվում է երկար ճիրաններ ունեցող հետևի թաթերով: Որսորդները գիտեն, որ կենդանի նապաստակին չի կարելի ականջներից բռնած բարձրացնել. դա կարող է լուրջ վերքեր պատճառել կենդանուն: 
Նապաստակին հաճախ են վախկոտ անվանում: Սակայն դա այդպես չէ. արժե տեսնել, թե նա ինչպես է երկար ցատկերով, ասես գետնատարած, երկար ականջները մեջքին սեղմած առաջ նետվում և փախչում որսկան շներից: Ցատկելով մեկ` հետ, մեկ կողք՝ խառնում է հետքերը, ապա հեռանում է ու թաքնվում: Զուր չէ, որ նապաստակին «շլդիկ» են ասում. նա ոչ միայն իր առջևն ու շուրջն է տեսնում, այլև մի քիչ էլ՝ հետևը: Ականջները նույնպես շրջվում են չորս կողմ, և գլուխը պտտելու կարիք չի լինում:
Ավելի ցուրտ վայրերում ապրում է սպիտակ նապաստակը: Նա ավելի փոքր է, քան գորշը, բայց նրա հետքերն ավելի լայն են, ասես նա գորշից ավելի խոշոր է: Բանն այն է, որ սպիտակ նապաստակը հարմարվում է խոր ձյան միջով շարժվելուն. նրա թաթերին գոյանում է խիտ մազածածկույթ, որի շնորհիվ կարողանում է ձյան վրայով շարժվել առանց խրվելու:
Գորշ նապաստակն ապրում է տաք վայրերում և իր ժամանակավոր բույնը շինում է անմիջականորեն գետնին. պատրաստում է ոչ խորը պառկելատեղ, իսկ սպիտակ նապաստակը տունդրայում անգամ բույն է փորում:
Ե՜վ գորշ, և՜ սպիտակ նապաստակներն ունենում են 3–6 ձագ, որոնք ծնվում են բաց աչքերով, աղվամազածածկ, շարժվելու ունակ և մի քանի օր անց կարողանում են ինքնուրույն սնվել: Տարվա ընթացքում նապաստակները ձագ են ունենում 2, երբեմն՝ 4 անգամ:
Մայր գորշ նապաստակը մնում է ձագերի մոտ, իսկ սպիտակը նորածին  ձագերին կերակրելուց հետո նրանց մենակ է թողնում, որպեսզի գիշատիչ կենդանիներն իր հետքով չգտնեն փոքրիկներին:
Նապաստակի կաթը շատ սննդարար է. 6 անգամ ավելի յուղալի է, քան կովի կաթը. այնպես որ 1 անգամ կերակրվելուց հետո ձագը 3–4 օր կուշտ է լինում: Իսկ 3–4 օր անց ձագերն արդեն կարող են խոտ ուտել:
Նապաստակները տարածված են ամենուրեք, բացի Մադագասկար կղզուց, Հարավային Ամերիկայի հարավային շրջաններից և Անտարկտիդայից: ՀՀ-ում ամենուրեք հանդիպում է անդրկովկասյան գորշ նապաստակը:
Ճագարների հայրենիքը Հարավարևմտյան Եվրոպան և Հյուսիսարևմտյան Աֆրիկան են: Ներմուծվել և լայնորեն տարածվել են Կենտրոնական Եվրոպայում, Մեծ Բրիտանիայում, Հարավային Աֆրիկայում, ԱՄՆ-ի հյուսիսային շրջաններում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում, Ուկրաինայում և այլուր:
Վայրի ճագարը ընտանի ճագարի ցեղերի նախահայրն է: Մարմնի երկարությունը 35–45 սմ է, կենդանի զանգվածը՝ 1,3–2,2 կգ, գույնը՝ գորշ մոխրագույն: Ճագարները խոտակեր են: Սովորաբար ապրում են խմբերով. փորում են ընդհանուր բներ: Սնվելու համար ապաստարանից շատ չեն հեռանում, զգուշանում են գիշատիչների հարձակումներից: Թշնամու մոտենալը նկատելուն օգնում են նրանց լավ զարգացած տեսողությունը, լսողությունը, հոտառությունը: Այդ գազանիկները բազմաթիվ գիշատիչ կենդանիների (աղվես, գայլ, լուսան, կուղբ, բվեճ, արծիվ) ցանկալի որսն են: Բազմանում են տարին մի քանի անգամ, ունենում 3–9 ձագ: Ճագարիկները լույս աշխարհ են գալիս կույր ու մերկ: Չնայած մայրերը ձագերին կերակրում են օրը 2 անգամ, սակայն նրանք արագ են աճում: Հիմնականում սնվում են խոտաբույսերով:
ՀՀ-ում բուծում են ճագարների շինշիլա, մառդեր և սպիտակ հսկա ցեղերը՝ մորթի, աղվամազ, միս ստանալու համար:

Հեռավար-առցանց ուսուցում․ Անգլերեն. ապրիլի 20-30

Byron-George-Gordon-1820

George Byron – about Armenia and Armenians

Read, translate, choose new words for vocabulary and write their definitions

Biography of Lord Byron

Learn to tell (you can choose 1 or two subtitles)

Early Life
Lord Byron was born in 1788 in London under the full name George Gordon Noel, sixth Baron Byron. He was raised in Aberdeen, Scotland, by his mother after his father fled the family and died in 1791 in France. Byron inherited his title at the age of 10, though he later adopted his mother-in-law’s family name, Noel, in order to inherit half of her estate.
Portrait of Lord Byron, lithograph by Josef Eduard Teltscher c. 1825
Imagno/Hulton Archive/Getty Images
Byron’s mother was prone to mood swings and heavy drinking. Due to mistreatment by his mother coupled with a deformed foot and an uneven temper, Byron lacked discipline and structure in his formative years.
He was educated at Harrow School in London, followed by Trinity College at Cambridge, though he spent most of his time at the latter engaging in sexual relationships and sporting activities. It was during this time that he began writing and publishing works.
Travels
After completing his education at Cambridge, Lord Byron embarked on a two-year journey across Spain, Portugal, Malta, Albania, and Greece, from which he drew inspiration for Childe Harold’s Pilgrimage. After Byron finalized the separation from his wife, he left England permanently for Switzerland, where he spent time with the Shelleys.

He went on to travel across Italy engaging in promiscuous affairs, writing and publishing work along the way. He spent six years in Italy, where he wrote and released Don Juan.

Lord Byron Poems

choose one, learn it and make a video while reading

So, we'll go no more a roving
    So late into the night,
Though the heart be still as loving,
    And the moon be still as bright.

For the sword outwears its sheath,
    And the soul wears out the breast,
And the heart must pause to breathe,
    And love itself have rest.

Though the night was made for loving,
    And the day returns too soon,
Yet we'll go no more a roving
    By the light of the moon

Your Ancestors

family-tree-136394693370702601-141128153941

Grammar: Prepositions to, into, by

  • TO

We say go/come/travel to a place or event.

e.g. go to America return to Italy drive to the airport

come to my house take him to hospital to be sent to prison

we also say: on my way to…/ a journey to …/a trip to…/welcome to…

BEEN TO

We say “I’ve been to Italy”, “He has just been to the bank”

GET and ARRIVE

We say “get to” a place– get to London

BUT we say “arrive in” or “arrive at”– arrive in a town, arrive at the hotel.

HOME

We don’t say “to home” BUT we say go home/come home/ get home/arrive home/ on the way home

  • INTO

go into/get into = enter (a room/a building/a car…)

get into the car go into the room

  • BY

We use by to say how we do something.

do something by hand

send something by post

pay by credit card, by cheque BUT in cash

OR something can happen

by accident by chance by mistake

We use by to say how we travel

by car by train by plane by boat by ship

by bus by bicycle

by road by sea by rail by air by underground

BUT we say on foot

Did you come here by car or on foot?

We say by car/by train BUT in my car, on the train, in a taxi

We say something is done by somebody.

The door was opened by somebody.

BUT

The door was opened with a key.

We say a painting by Rembrandt/ books by Agatha Christie/novel by Tolstoy.

BY also means next o/beside.

Come and sit by me.

The light is by the door.

Exercises

1. Put to/at/in where necessary.

1. What time does the train get to London?

2. What time does the train arrive in London?

3. What time did you get home last night?

4. What time do you usually arrive to work?

5. When did you get to the cinema?

6. We arrived home felling very tired.

7. Have you ever been to China?

8. We had lunch at the airport while we were waiting for our plane.

9.He has just returned to France.

10.Are you going to that party next week?

2. Put in/to/into where necessary.

1. Three people were taken to the hospital.

2. Shall we take a taxi to the station or shall we walk?

3. I’m tired. As soon as I get home, I’m going to bed.

4. Welcome to the hotel. We hope you enjoy your stay here.

5. He opened the door and I got into the car.

6. A bird flew into the kitchen through the window.

7. Don’t wait outside! Come to the house.

3.Complete the sentences using by+ one of the following words.

Chance credit card chance hand mistake

1. We hadn’t arranged to meet. We met by chnace.

2. I didn’t intend to take your umbrella. I took it by mistake.

3. If you haven’t got any cash, you can pay by credit card.

4. I never suspected anything. It was only by chance that I found what had happened.

5. I didn’t put the pullover in the washing machine. I washed it by hand.

4. Put in by/in/on/ or with

1. He usually goes to work by the bus.

2. I saw Jane. She was on the bus.

3. How did you get here? Did you come by train?

4. How did you get here? Did you come on the train?

5. Sorry, we are late. We missed the bus, so we had to come on foot.

6. I came home in a taxi.

7. “Romeo and Juliet” is a play by Shakespeare.

8. “War and Peace” is a book by Tolstoy.

9. I don’t mind going there in the car, but I don’t want to go in your car.

10. I know that music is by Beethoven, but I don’t know how it is called.

11. The photo is taken by a friend of mine.

12. There was a small table in the bed with a lamp and a clock on it.

Հեռավար-ուսուցում․ Ռուսերեն. ապրիլի 20-30

Олимпийские игры. История

Почему Олимпийские игры так называются? Почему греческое слово «стадион» понимают люди, которые говорят на разных языках? Почему всегда спортсмены из Греции открывают праздник? Почему из Греции приносят Олимпийский огонь?

Первые Олимпийские игры проходили в Греции, в городе Олимпии, в 773 году
до н.э. (до новой эры) в честь бога Зевса. В Олимпии стояли
прекрасные белые здания, был большой стадион, несколько школ,
в которых могли заниматься спортсмены. Один раз в четыре года
в Олимпии проходили самые известные в Греции спортивные
соревнования – Олимпийские игры. Тысячи мужчин, стариков, детей
из городов и деревень приезжали в Олимпию. Многие приходили
пешком. В соревнованиях могли участвовать только мужчины
и мальчики из Греции. Каждый греческий город посылал на соревнования своих спортсменов. Пять дней горел Олимпийский огонь,
пять дней продолжались Олимпийские игры, и в Греции был праздник. Олимпийские игры объединяли все греческие города, кончались
войны, и в стране наступал мир. В каждом городе ждали новостей
из Олимпии. А в самой Олимпии на стадионе тысячи людей смотрели
соревнования и умели «болеть» совсем так же, как миллионы людей
«болеют» на стадионах сейчас, в наше время.
Через пять дней уходили и уезжали из Олимпии люди,
спортсмены возвращались домой в свои города. Олимпийских
победителей встречали как героев. О них пели песни и писали стихи.
Время разрушило Олимпию. Только в 1875 году ученые нашли
это место на земле. Тогда решили опять возобновить Олимпийские
игры.
Первые «новые Олимпийские игры» состоялись в 1896 году
на их родине – в Греции. Так же, как 2000 лет тому назад, они
проходят раз в четыре года. Эти соревнования объединяют людей. Их
символ – мир и дружба.

2.Напишите сочинение на тему: ” Олимпада- символ мира и дружбы.”

Ещё с древних времён в Греции проводились дружеские бои под названием <<Олимпийские игры>>. Эти игры хоть и похожи на бой, проводятся в мирных условиях и помогают понять друг друга. С помощью этих соревнований можно наладить отношения между странами. Люди соревнуются почти во всём: в меткости, в ловкости и так далее.  Олимпийские игры , это всего лишь закаляет дух соперничества в людях и странах и создаёт мир во всём мире.

Հեռավար-առցանց ուսուցում․ Հայոց պատմություն․ ապրիլի 20-23

2- <<Արևմտյան Հայաստանը XIX դարի սկզբներին և ռուս-թուրքական պատերազմները>>

Կարդա՛լ և ուսումնասիրե՛լ <<Արևմտյան Հայաստանի XIX դարի սկզբներին և ռուս-թուրքական պատերազմները>>

Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին․

  1. Արևմտյան Հայաստանը XIX դարի սկզբին, ի՞նչ էլայեթների (նահանգներ) էր բաժանված։ Կարին, Ախալցխա, Կարս, Վան, Դիարբեքիր և Սեբաստիա էլայեթների։
  2. Նկարագրե՛ք XIX դարի սկզբին Էրզրումի նահանգի դրությունը։ Էրզրումը կարևոր վարչամիավոր էր, որի կառավարիչը Վալին էր, նա էլ կրում էր սերասկյարի և Հայաստանի կառավարչի տիտղոսը։ Էրզրումում բնակվում էր ավելի քան 400 000 հայ։
  3. Ովքե՞ր էին <<կեսկեսները>>, որտե՞ղ էին բնակվում նրանք։  Կեսհայ, կեսմահմեդական, այսպես կոչում էին մահմեդականացված հայերին, ովքեր բնակվում էին Արևմտյան Հայաստանում և հարակից նահանգներում։
  4. Ինչպիսի՞ կացության մեջ էին ապրում հայերը և մնացյալ քրիստոնեաները Օսմանյան կայսրության տարածքում։ Ազգային ամենավայրագ ճնշումների, ազգային արժանապատվության հալածանքների, բնաջնջման վտանգի պայմաններում էին ապրում , իսկ թուրքական կառավարությունը հրապարակել էր դաժան մի օրենք, ըստ որի, մահապատժի կենթարկվեին մահմեդականացված բոլոր այն քրիստոնյաները, ովքեր կփորձեին վերադառնալ իրենց նախկին կրոնին։
  5. Նկարագրե՛ք Կիլիկիայի սոցիալ-քաղաքական իրավիճակը XIX դարի սկզբին։ Կիլիկիայում համայնքային ներքին ինքնավարությամբ աչքի էին ընկնում լեռնային Զեյթունի 30 հայկական գյուղեր՝ մոտ 28 000 հայ բնակչությամբ։ Այստեղի իշխանական տների՝ Յաղուբյանների, Սուրենյանցների, Նորաշխարհյանների և Շովրոյանների գլխավորությամբ կառավարության դեմ պայքարը գրեթե միշտ հաջողվում էր։
  6.  Ինչու՞ սկսվեց 1806-1812 թթ․ ռուս-թուրքական պատերազմը։ Թուրքիան, Նապոլեոնի ճնշումով, սկսեց այս պատերազմ Ռուսաստանի դեմ։
  7. Նկարագրե՛ք 1807 թվականի հունիսին տեղի ունեցած ռազմական գործողությունները։ Գլխավոր ճակատամարտը տեղի է ունենում 1807թ. հունիսին Ախուրյանի ափին՝ Փոքր Ղարաքիլիսա գյուղի մոտ։ Երկու կողմերն էլ 7 ժամ շարունակ լարված մարտեր էին մղում։ Ռուսական յոթ հազարանոց զորքը հաղթում է  օսմանյան քսան հազարանոց զորախմբին։ Թուրքերը փախչում են Կարս։ Նրանք մարտի դաշտում թողնում են ավելի քան հազար սպանված, իսկ Յուսուֆ փաշան հազիվ է փրկվում գերի ընկնելուց։
  8. Նկարագրե՛ք 1810 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցած ռազմական գործողությունները։ Հայերի ու վրացիների աջակցությամբ, ռուսական զորքերն արագորեն գրավում են Ախալցխա փաշայության տարածքի զգալի մասը:
  9. Ինչպիսի՞ տարածքային ձեռքբերումներ ունեցավ Ռուսաստանը 1826 թվականի մայիսի 16-ի հաշտության պայմանագրով։ Նրան է անցնում Բեսարաբիան և Աբխազիան։
  10. Ինչու՞ սկսվեց 1828-29 թթ ռուս-թուրքական պատերազմը։ Պատճառը ռուսների ցանկությունն էր՝ տիրանալու Բոսֆորին ու Դարդանելիին, նաև՝ ամրապնդել դիրքերը Բալկաններում և Արևմտյան Հայաստանում։
  11. Նկարագրե՛ք 1828 թվականի հունիսի ռազմական գործողությունները։ Ռուսները գրավում են Կարսը։
  12. Նկարագրե՛ք 1829 թվականի հունիսի ռազմական գործողությունները:  Վանի փաշան ներխուժեց Ալաշկերտի դաշտ՝ ճանապարհին թալանելով ու առևանգելով հայ գյուղացիներին։ Ու թուրքերին հաջողվեց մտնել Բայազետ։ Սակայն բերդի ռուսական կայազորը գեներալներ Պոպովի և Պանյուտինի գլխավորությամբ կազմակերպեց համառ դիմադրություն։ Այս մարտերին գործուն մասնակցություն ունեցան բայազետցի հայ կամավորականները։ Անցնելով հակահարձակման՝ ռուսական կայազորը փախուստի է մատնում Վանի փաշայի զորքերին։
    Հունիսի 24-ին Պասկևիչի գլխավորած ռուսական հիմնական ուժերը գրավում են Վերին Բասենի վարչական կենտրոն Հասան կալան։ Իսկ հունիսի 27-ին ռուսական բանակը առանց մարտի մտնում է Էրզրում։
  13. Ի՞նչ տարածքային ձեռքբերումներ ունեցավ Ռուսաստանը 1829 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Ադրիանապոլսում կնքված հաշտնության պայմանագրով։ Ռուսական իշխանության տակ են անցնում Անդրկովկասի սևծովյան առափնյա շրջանները՝ Փոթի նավահանգստով, Ախալցխան ու Ախալքալաքը։

Հեռավար-առցանց ուսուցում․Հայոց պատմություն․ ապրիլի 13-17

<<Եթե՞ Հայաստանը լիներ հեռու քաղաքակրթությունների խաչմերուկից>>

Ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ Հայաստանը երկար տարիներ եղել է թատերաբեմի դեր տանող տարածք․ որտեղ տարբեր թշնամի պետություններ պատերազմնել են իրար դեմ, Հայսատանը միշտ եղել է ցանկամծլի տարածք, և գրեթե բոլոր օտար առաջնորդները ցանկացել են գրավել, և միավորել իրենց երկրի հետ։ Որոշներին դա հաջողվել է, որոշներին՝ ոչ։ բայց կեք պատկերացնենք, որ Հայաստանը մի հետավոր կղզի է, որը գնտվում է  Խաղաղ օվկիանոսում, ինչպիսի՞ն կլիներ Հայաստանը այսօր։

Մոտավորապես 3000 տարի առաջ այս կղզու վրա կանգ առավ Նոյան տապանը, և կղզին եղավ մարդկային քաղաքակրթության սկզբնաղբյուրը։ Մարդիկ սկսեցին զբաղվել գյուղատնտեսությամբ, անասնապահությամբ։ ժամանակիընթացքոււմ պարզվեց, որ կզղին ունի հարուստ ընդերք, և բնակչություն սկսեց տարատեսակ մետաղներից զենք ու զրահ պատրաստել։

Անցան երկար տարիներ, կղզին ստացավ Արմենիա կամ Հայաստան անունը, առաջացավ թագավորություն, երկրի թագավորը Տիգրան անունով մի այր էր, ում կոչում էին նաև Տիգրան Մեծ իր անվախության, խիզախություն համար։ Տիգրանը կանոնավոր և հզոր բանակ էր ստեղծել և իր ժողովրդի՝հայերի հետ միասին ապրում էր կղզու վրա։ Բայց եկավ մի օր, երբ ինչ-որ օտարականներ եկան կղզին գարվելու, բայց հայ ազգի խիզախ տղամարդիկ վերցրին իրենց պատրաստած զերնքերը և մարտնչեցին նրանց դեմ և փայլուն հաղթանակ տարան։ Այս լուրը տարածվեց աշխարհի վրա, և այլևս ոչ ոք չմոտեցավ կղզուն ՝ վախնալով պարտությունից։

Դարեր անցան և կղզի եկավ մի օտարական՝ Գրիգոր անունով, նա սկսեց քարոզել քրիստոնեություն։ Այդ մասին իմացավ երկրի արքա՝ Տրդատ Երրորդը և հրամայեց նրան փակել Խոր Վիրապում։ Սակայն 14 տարի անց թագավորը հիվանդացավ, և նրա քույրը երազում տեսա, ոև նրան կբուժի միայն Գրիգորը, Առանց որևէ հույսի, որ Գրիգորը ողջ է բացեցին վիրապը և նա ողջ էր։ Գրիգորը բուժեց արքային, և արքան 301 թվականին  ընդունեց քրիստոնեությունը ընդունեց, որպես պետական կրոն։ Եվ այսպես հայ ազգը խաղաղ ապրում էր իր երկրում։ Սակայն տարիներ անց հայերը սեփական տառերի կարիք զգացին, այդ հարցով զբաղվեց Մեսրոպ Մաշտոցը, նա 405 թվականին ստեղծեց հայերն տառերը։

Անցան տարիներ, դարեր և ոչ մի Բյուզանդիա, Պարսկաստան, Օսմանյան Կայսրություն չփորձեց Հայաստանը բաժանել իրար մեջ։ 1915ին Օսմանյան կայսրությունը չկազմակերպեց ցեղասպանություն, 1988ին րսկսվեղ հայ-ադրբեջանական պատերազմը։

Հայստանը զարգացավ, զաղկեց որպես պետություն, որպես մարդկային քաղաքականություն, այժմ երկիրը ունի կայուն տնտեսություն, զարգացած գիտություն, հզոր բանակ, ֆիանանսապես ապահով է այնքան, որ կրթությունը անվճար է։ Եվ այս ամենը,այն բանի պատճառով, որ այն հեռու էր քաղաքակրթությունների խաչմերուկից, թե՛ ուղիղ, և թե՛ փոխաբերականիմաստներով։

Հեռավար-առցանց ուսուցում․կենսաբանություն(ապրիլի13-23)

Պոպուլյացիա։Պոպուլյացիաների տարածական կառուցվածքը:

Բնագիտական  փորձեր

Նախագծի ընթացքը՝

  • Ուսումնասիրել համացանցում բնագիտական կայքերը, որոնցում իրականացվում է ուսումնահետազոտական փորձեր
  • Սովորողը պետք է ընտրի այնպիսի փորձեր , որոնք հետաքրքիր են և անվտանգ
  • Ընտրած փորձը կամ փորձերը լավ ուսումնասիրել և  իրականացնել
  • Փորձի ընթացքում պատմել գորշողությունները
  • Փորձի ընթացքը տեսանկարահանել
  • Նյութերը հրապարակել բլոգներում և Միջին դպրոցի ենթակայքում:

 

Հեռավար-առցանց ուսուցում․աշխարհագրություն(ապրիլի13-23)

ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ԿՐՈՆԱԿԱՆ ԿԱԶՄԸ

Աշխարհի բնակչության ռասսայական ...

Դասի հղումը։

1․Ի՞նչ դեր է կատարում կրոնը հասարակության մեջ: Ինչպիսի՞ն է կրոնի ազդեցությունը բնակչության վերարտադրության վրա:

Կրոնը շարունակում է կարեւոր դեր խաղալ մարդկանց անձնական, հոգեւոր եւ ընտանեկան կյանքում: Զգալի է կրոնի ազդեցությունը էթնոսների ձեւավորման, նրանց մշակույթի ու պետականության զարգացման գործում եւ միջազգային հարաբերություններում:
Մեծ է կրոնի ազդեցությունը բնակչության բնական վերարտադրության վրա:
Այսպես՝ մահմեդականությունը եւ հինդուիզմը խրախուսում են վաղ ամուսնությունը եւ բազմազավակությունը, կաթոլիկությունը եւ մահմեդականությունն արգելում են հղիության արհեստական ընդհատումը: Մահմեդականությունը խրախուսում է բազմակնությունը, իսկ հինդուիզմը արգելում է ամուսնալուծությունը:

2. Ի՞նչ կախվածություն եք տեսնում էթնիկական և կրոնական ընդհանրությունների միջև: Կրոնական բնույթի ի՞նչ ազգամիջյան հակամարտություններ գիտեք:

Կրոնական եւ էթնիկական հանրությունների սահմանների հարաբերակցությունը պատմական զարգացման տարբեր փուլերում տարբեր է եղել: Վաղ ժամանակներում էթնիկական եւ կրոնական սահմանները, հիմնականում, համընկել են: Հասարակության զարգացման ընթացքում տարբեր ժողովուրդների շփման արդյունքում նույն կրոններն սկսեցին դավանել տարբեր ժողովուրդներ: Հետագայում նույն ժողովրդի մի մասն սկսեց դավանել մի կրոն, իսկ մյուս մասը՝ մեկ այլ:
Միջնադարում ժողովուրդների էթնիկական սահմանները արդեն շատ դեպքերում չէին համընկնում կրոնական սահմաններին: Հետագայում կրոնական պատկանելության ուղղակի կապը էթնիկական պատկանելության հետ աստիճանաբար թուլացավ:
Իրենց տարածմանն ու դերին համապատասխան՝ բոլոր կրոնները ստորաբաժանվում են համաշխարհայինի եւ ազգայինի: Համաշխարհային կրոններն են քրիստոնեությունը, մահմեդականությունը (իսլամը) եւ բուդդայականությունը: Քրիստոնեությունն ամենատարածված կրոնն է: Քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն առաջինն ընդունել են հայե
րը 301 թ.: Դավանորդների թիվը XXI դ. սկզբներին կազմում է շուրջ 1,9 մլրդ մարդ ¥աղ. 13¤: Նրանք հիմնականում ապրում են Եվրոպայում, Ամերիկայում, Ավստրալիայում, Հարավային եւ Կենտրոնական Աֆրիկայում ու Ասիայի մի քանի երկրներում:

3․ Որո՞նք են քրիստոնեության հիմնական ուղղությունները: Նշե՛ք տարածման գլխավոր շրջաններն ու երկրները:

Քրիստոնեության առավել տարածված եւ արագ աճող ուղղությունը կաթոլիկությունն է, որի դավանորդների թիվն անցնում է 1 մլրդ մարդուց: Կաթոլիկությունն իշխող կրոն է մեծ թվով եվրոպական երկրներում՝ Իտալիայում, Իսպանիայում, Պորտուգալիայում, Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Լեհաստանում եւ այլն: Սակայն ներկայումս կաթոլիկների թվով առաջատարը Լատինական Ամերիկան է: Կաթոլիկների թվով աշխարհի ամենամեծ

երկիրը Բրազիլիան է: Մեծ թվով կաթոլիկներ են ապրում ԱՄՆ–ում եւ Կանադայում, Կենտրոնական Աֆրիկայի երկրներում (Կոնգո, Մոզամբիկ եւ այլն), ասիական երկիրներից՝ Ֆիլիպիններում:
Կաթոլիկությունը դարձել է արեւմտյան քաղաքակրթության հոգեւոր հիմքը: Կաթոլիկ եկեղեցին գլխավորում է Հռոմի պապը, որի նստավայրը Վատիկանն է:
Քրիստոնեության ուղղություններից հետեւորդների թվով եւ տարածական ընդգրկվածությամբ երկրորդը բողոքականությունն է (շուրջ 640 մլն մարդ): Բողոքականությունը իշխող կրոն է Հյուսիսային Եվրոպայի երկրներում, Մեծ Բրիտանիայում եւ մի շարք այլ եվրոպական երկրներում: Բողոքականների թվով աշխարհում առաջատար երկիրը ԱՄՆ–ն է: Բողոքականները շատ են նաեւ Բրիտանական կղզիներից վերաբնակեցված այլ երկրներում՝ Կանադայում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում, Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում:
Ուղղափառների թիվն աշխարհում անցնում է 200 մլն–ից: Այն իշխող կրոն է Արեւելյան եւ Հարավային Եվրոպայի մի շարք երկրներում (Ռուսաստանում, Ուկրաինա, Բելառուս, Հունաստան, Վրաստան, Սերբիա, Բուլղարիա, Ռումինիա, Մոլդովա, Կիպրոս եւ այլն): Ուղղափառությունը դարձել է արեւելյան սլավոնական քաղաքակրթության հոգեւոր հիմքը: Քրիստոնեության առանձին ճյուղ է Հայ առաքելական եկեղեցին, որի դավանորդների թիվն անցել է 6 մլն–ից: Այն իշխող կրոն է Հայաստանի Հանրապետությունում: Տարածված է նաեւ Ասիայի, Եվրոպայի եւ Ամերիկայի հայաշատ երկրներում:

4․ Ի՞նչ գիտեք ազգային կրոնների մասին:

Ազգային կրոններից հատկապես մեծաթիվ հետեւորդներ ունեն Հնդկաստանում՝ հինդուիզմը, Չինաստանում՝ կոնֆուցիականությունը եւ դաոսականությունը, Ճապոնիայում՝ սինտոյականությունը: Ամենահին կրոններից է հուդայականությունը, որն այժմ Իսրայելի պետական կրոնն է: Այն ունի ավելի քան 14 մլն հետեւորդ Իսրայելում, ԱՄՆ–ում եւ հրեական մեծ համայնքներ ունեցող այլ երկրներում: Աֆրիկայում, Լատինական Ամերիկայում, Օվկիանիայում զգալի տարածում ունեն տեղական հավատքներն ու ցեղային ավանդական պաշտամունքները (շուրջ 100 մլն մարդ): Այսպես՝ ֆետիշիզմը տարածված է արեւադարձային Աֆրիկայում, տոտեմիզմը՝ Ամերիկայի հնդկացի ների եւ Ավստրալիայի բնիկների մոտ, շամանիզմը՝ հյուսիսային փոքրաթիվ ժողովուրդների մոտ:

Աշխատանքը կատարել են՝ Մերի Հովեյան,  Էլմիրա Բասմարջյան, Շուշանիկ Ներսիսյան։

Հեռավար-առցանց ուսուցում․Ամփոփում(ապրիլի13-23)

Այս 2 շաբաթները կրկին  հեռավար ուսուցմամբ դասերն արեցինք։ Կրկին շատ նախագծեր և տեսազանգեր արեցինք և ունեցանք։ Այս 2 շաբաթվա առարկաների հանձնարարություներն են, որոնք կատարել եմ՝

անգլերեն

ռուսերեն

հայոց պատմություն

հասարակագիտություն

մաթեմատիկա

կենսաբանություն

աշխարհագրություն

էկոլոգիա

երաժշտություն

հայոց լեզու, գրականություն։

Նախագծեր, որոնք արել եմ այս շաբաթ՝

Ընտանեկան նախագիծ

 

 

Հեռավար-առցանց ուսուցում․երաժշտություն

Երգերը մեր կյանքի մի հատվածն է կազմում։ Առօրյա կյանքում  երգեր շատ եմ լսում, սակայն նախընտրում եմ ոչ թե հայերեն այլ անգլերեն երգեր։ Դրանցից են՝ Kaash Paige — Love Songs վերջերս սկսել եմ սիրել մի երգ, որի անունը  Djadja է։ Եվ All of me  երգը իհարկե: Սիրում եմ ժամանակակից գործիքավորների խմբերից Kami Friends Project-ին:

 

Ընտանեկան նախագիծ

Այս օրերին տանը միշտ ազատ ժամանակ եմ ունենում, ու ոչ միայն ես այլ նաև իմ ընտանիքի անդամները։ Այսօր որոշեցինք խաղալ «Дурак» քարտերով խաղը։ Մեզ միացան նաև տատիկս և մորաքրոջս ընտանիքը։

Օրս անցավ շատ ուրախ, քանի որ ընտանեկան միջավայրում լավ ժամանակ անցկացրեցի։ Հուսով եմ շատ խաղեր կխաղանք միասին։

Նախագիծը Մարիամ Մխիթարյանի